Kerststol of paasbrood met spijs bakken

Kerststol of paasbrood met spijs bakken

Er gaat niets boven een stukje versgebakken kerststol of paasbrood met spijs en een likje roomboter. Wist je dat helemaal niet moeilijk is om dit feestbrood zelf te maken. De amandelspijs kun je eventueel kant-en-klaar in de winkel kopen. Maar de snelle versie bestaat uit niet meer dan amandelmeel, ei, suiker en wat citroenrasp. De ingrediënten hoef je alleen maar af te wegen, de mengen en een nachtje in de koelkast te laten rusten. Klinkt simpel nietwaar en dat is het ook!

Brood, stol of stoet

Een stol  bestaat uit wit brood dat rijkelijk gevuld is met gedroogd fruit, noten en spijs. We eten dit feestbrood met Pasen of tijdens de kerstdagen. Het is een luxe lekkernij die vooral in Duitsland en Nederland gegeten wordt. Er bestaan allerlei variaties, denk bijvoorbeeld aan een krentenmik, – wegge of stoet.

Met of zonder poedersuiker

Hoe zit het eigenlijk? Een ding is zeker je kunt dit recept voor zowel Kerst als Pasen gebruiken. Het enige verschil zit hem in de topping. Officieel doe je alleen poedersuiker op een kerststol, dus niet op een paasbrood. Waar dit verschil precies vandaan komt en welke betekenis het heeft heb ik helaas niet kunnen achterhalen. Mij maakt het niet uit waar je voor kiest. Doe gewoon waar je zin in hebt.

Sukade dat blief ik niet

Dat riep ik ook altijd, totdat ik de stukjes sukade bij de notenkraam op de markt probeerde. De ene sukade is blijkbaar de andere niet. Ze hebben hele, gekonfijte vruchten liggen, blijkbaar snijden ze de vruchten zelf klein voordat ze de sukade in bakjes stoppen. Wellicht is dat het geheim van de goede smaak en structuur. Ik hoop dat mijn verhaal je kan overtuigen om de sukade van goede kwaliteit een tweede kans te geven. Het is beslist de moeite waard!

Deze bijzondere vrucht groeit aan de sukadeboom, de Citrus medica. Ik wist niet dat het familie is van de sinaasappel en citroen. Weer wat geleerd. Na de oogst worden de sukadevruchten eerst een maand in een pekel bad gelegd om vervolgens in suikerstroop gekonfijt te worden. Na de deze behandeling is de sukade langer houdbaar. Echte sukade is zachtgeel tot lichtgroen van kleur en enigszins doorschijnend. De smaak lijkt nog het meest op sinaasappel.

Dat smaakt naar meer

Kerststol of paasbrood met spijs bakken

Zaterdag 8 december 2018

Kerststol of paasbrood met spijs bakken

Benodigdheden voor 1 brood

Ingrediënten:

  • 400 gram tarwebloem
  • 10 gr instantgist
  • 7 gr bakkerszout
  • 1 ei maat M, circa 55 gr
  • 175 á 180 gr melk, kamertemperatuur
  • 1 el honing
  • 75 gr roomboter, koud in kleine stukjes

Vulling:

  • 300 gr gedroogd fruit en noten (Ik nam: 50 gr gele rozijnen, 50 donkere rozijnen, 50 gr cranberries, 50 gr gr sukade (neem goede kwaliteit), 50 hazelnoten (heel met vlies) en 50 gr walnoten)

Spijs:

  • 125 gr amandelmeel
  • 75 gr kristalsuiker
  • 1/2 ei maat M, losgeklopt
  • ¼ tl citroenrasp, gedroogd

Topping:

  • roomboter, gesmolten
  • poedersuiker (optioneel)

Verder nog:

  • keukenweegschaal
  • officiële maatlepel
  • mengkommen met deksel
  • olie om kommen in te vetten
  • extra bloem voor je werkblad
  • zeef
  • deegsteker
  • deegroller
  • kneedmachine
  • Deense deegklopper of grote vork
  • opbergkrat of afdekplastic
  • bakplaat
  • bakpapier
  • roosterKerststol of paasbrood met spijs bakken

Bereidingswijze kerststol of paasbrood met spijs

Dag 1 – Spijs maken

Neem een kleine kom, doe hier amandelmeel, citroenrasp en suiker in en roer het vervolgens goed door elkaar. Klopt in een ander bakje je ei los. Voeg het daarna bij het amandelmengsel en mix het met een Deense deegklopper of grote vork tot een egale geheel. Doe de spijs in een afsluitbaar bakje of zakje en leg het minimaal 24 uur in de koelkast.

Dag 2 – Brood bakken

Zet de benodigdheden klaar en weeg daarna alle ingrediënten eerst af. De gedroogde vruchten en noten voor de vulling kun je al bij elkaar in een kom doen. Zorg dat alles, behalve de boter (!) op kamertemperatuur is voordat je begint met het maken van het deeg.

Wellen vulling

Neem de kom met rozijnen, cranberries, sukade, hazelnoten en walnoten in een kom en voeg wat lauwwarm water toe. Laat ze minimaal 15 minuten wellen. Laat het mengsel uitlekken in een zeef en dep de vulling daarna nog voorzichtig droog met een stukje keukenpapier.

Deeg kneden

Meng in de kom van je kneedmachine bloem, zout en gist goed door elkaar. Los vervolgens in een andere kom de honing op in de melk die op kamertemperatuur is. Voeg de honing-melk en het ei toe en zet de machine aan op een lage stand. (Ik heb mijn deeg in mijn spiraalkneder gemaakt en die heeft slechts 1 snelheid). Je kunt het deeg natuurlijk ook met de hand kneden, maar dan duurt het wat langer.

Laat de machine circa 10 minuten draaien en test dan het deeg door een vliesje te trekken.

Deeg testen

Neem een stukje deeg en trek dit zachtjes uit elkaar, zodat er een dun vliesje ontstaat, denk aan kauwgom. Scheurt het vliesje te snel, kneed het dan nog 1 minuut. Test het deeg nogmaals totdat het vliesje mooi dun en egaal is.

Koude boter toevoegen

Voeg nu de stukjes koude boter toe en kneed ze daarna in 1 á 2 minuten door het deeg. De boter moet geheel opgenomen zijn. Nu kan ook de rest van de vulling erbij. Kneed het zachtjes en door het deeg. Laat de machine niet te lang draaien, want dan loop je het risico dat je de vruchten stuk kneed. Een andere optie is om de vulling met je handen door het deeg te vouwen.

Weetje: Waarom voeg je de koude boter pas op het laatst toe? Boter vormt een vettig laagje om de glutenstrengen. Wanneer het deeg nog niet voldoende gekneed is zou dat het ontstaan van glutenstrengen (lees: elastisch deeg) tegenwerken. Vet stoot immers af. Er zijn recepten waar je de boter wel meteen kunt toevoegen, maar dan ontstaat er een heel anders soort deeg. Met een structuur die nog het meest lijkt op cake.

Eerste rijstijd/ bulkrijs

Vet een afsluitbare mengkom goed in met wat olie en leg daar vervolgens het deeg in. draai het deeg een paar keer om zodat rondom een dun laagje olie zit. Dit voorkomt uitdrogen en korstvorming. Dek de kom af en laat het deeg 45 minuten op kamertemperatuur rijzen.

Bekleed ondertussen de bakplaat met een vel bakpapier.

Filmpje van Robert: zo vorm je een kerststol of paasbrood.

Brood vormen

Strooi eerst een beetje bloem op

je werkblad en leg daarna het deeg er op. Druk zachtjes wat lucht eruit (doorslaan) en bol het deeg op. Laat het daarna 10 á 15 minuten rusten onder een stukje plastic.

Draai de deegbol om zodat het de mooie kant aan de onderzijde ligt. Rol met een deegroller een soort van sleuf in het midden van de bol. Zie filmpje Robert. Maak een rol van je spijs. Als je erg plakt kun je wat bloem op je werkblad doen. Maak de spijsrol net iets korter dan de sleuf in je deeg. Leg de spijs vervolgens in de opening en klap het deeg dubbel. Druk het deeg zachtjes aan zodat de spijsrol goed omsloten is. Leg je stol op het bakpapier.

Kwast daarna de bovenkant van je deeg in met gesmolten roomboter.

Tweede rijstijd

Plaats een omgekeerde plastic krat over het brood of gebruik een stuk plastic. Laat de kerststol of paasbrood met spijs daarna ongeveer 30 á 45 minuten op kamertemperatuur rijzen. Het deeg moet in omvang verdubbelen.

Oven voorverwarmen

Verwarm ondertussen de oven voor op 200 graden (onder- en bovenwarmte).

Brood bakken

Schuif vervolgens de bakplaat in de oven, verlaag de temperatuur naar 180 graden en bak de kerststol of paasbrood met spijs in ongeveer 30 á 35 minuten goudbruin. Leg het brood na het bakken op een rooster en kwast het daarna nogmaals in met roomboter. Zodra het brood geheel is afgekoeld kun je de poedersuiker aanbrengen.

Ik zeg proeven maar!

Kerststol of paasbrood met spijs bakken

P.S.: Het lijkt mij leuk wanneer je een foto van je ‘kerststol of paasbrood’ op social media met ons deelt, voorzien van de hashtag: #XBBROOD

 

©XBB Copyright Xandra Bakt Brood

Geef een reactie: