Chufa, aardamandel of tijgernoot

Chufa, aardamandel of tijgernoot 1

Chufa, spreek uit als Choefa, wordt ook wel aardamandel, tijgernoot of knolcyperus genoemd. De Latijnse naam van deze plant is Cyperus esculentus. Esculentus betekent eetbaar. Een chufa is een knolletje dat net als een aardappel onder de grond groeit. Het is een grassoort, een eeuwenoud oergewas en komt oorspronkelijk uit Afrika. Volgens onderzoekers vormden ze een belangrijke voedselbron voor Paleo-indianen en behoren ze tot de oudste gekweekte planten in het Oude Egypte. De Egyptenaren aten ze gekookt in bier, geroosterd of als snoepgoed, gezoet met honing. Ook gebruikte men destijds de knollen medicinaal (zalf) en als ontsmettingsmiddel. Chufa’s zijn van nature zoet en hebben een nootachtige (amandel) smaak.

Chufa, aardamandel of tijgernoot

De knolcyperus wordt zowel in Afrika, het Midden-Oosten, Amerika, Midden-Amerika en in het gebied rondom Valencia (Spanje) geteeld. Vaak gebruikt als veevoer, maar ook om horchata (plantaardige melk) van te maken, om zo ‘raw’ te eten of knapperig geroosterd als snack. In warmere gebieden worden de knolletjes meestal in oktober-november geoogst. Eerst verbrandt men de bladeren, daarna wordt de plant met een speciale maaidorser uit de grond getrokken. Meteen na het oogsten wast men de tijgernoten met water om zo zand en kleine stenen te verwijderen. Dan volgt het droogproces. Dit gebeurt meestal in de zon en kan wel drie maanden duren. Het droogproces zorgt voor een langere houdbaarheid.

Chufa producten zijn geschikt voor een Paleo levenswijze, een glutenvrij dieet, een suikervrij dieet, een lactosevrij dieet, een allergeen vrij dieet, voor vegetariërs, veganisten en alle anderen natuurlijk. 

Gezonde eigenschappen

Chufa is een rijk voedingsmiddel. Het is 100% plantaardig met een lage glycemische index en geheel glutenvrij. Ze zijn rijke bron van omega 9, vitamine E & C, mineralen, eiwitten, vezels, een kleine hoeveelheid verzadigde en veel onverzadigde vetten. De knolletjes bevatten geen anti-nutriënten die de darmen kunnen irriteren. Deze allergenen (anti-nutriënten) zitten bijvoorbeeld wel in granen, peulvruchten, noten, aardappelen, tomaten en aubergine. In de Ayurvedische geneeskunde worden aardamandelen gebruikt bij de behandeling van winderigheid, diarree, dysenterie, zwakte en indigestie.  

Zelf aardamandelen telen

De knolcyperus is een meerjarige grassoort maar verdraagt geen vorst. De plant kent echter ook een groot nadeel, het is een sterk woekerende plant (kruipende wortelstokken) en mag daarom volgens Vreekens Zaden niet direct in de tuin worden geplant. Zie ook tuinbouw.nl. Teel ze dus in een pot of emmer. De knolcyperus is namelijk een zeer lastig te bestrijden onkruid in akkers. Deze grassoort groeit ook in de Nederlandse natuur en dan met name in een bepaald deel van Noord-Brabant & Noord-Limburg. De chufas zijn daar door menselijk handelen terecht gekomen. Wil je meer weten neem dan een kijkje op Wilde Planten.nl

Kweekmethode

Week de knolletjes eerst een nacht in lauw water. Het kiemen zal dan meestal sneller verlopen. Doe ze de volgende dag in een pot met aarde en zet deze op een warme plaats. Het kan wel 100 tot 120 dagen duren voordat de eerste kiemen zichtbaar zijn. Zodra het blad boven de aarde uitkomt komt, de IJsheiligen (half mei) geweest zijn en er echt geen kans op vorst meer is, pas dan mogen de plantjes naar buiten. Je kunt de knolcyprus natuurlijk ook in een kas kweken. De cultuurvorm bloeit zelden en heeft kortere wortelstokken dan zijn Inheemse broertje/zusje. De knollen groeien aan de wortels (denk aan een aardappel) en bevatten veel olie. In september-oktober kunnen de knolletjes geoogst worden. Je kunt ze rauw eten of in een roerbakschotel gebruiken.

Chufa, aardamandel of tijgernoot 3

Biologische chufa producten

Verschillende chufa producten zijn verkrijgbaar in de webshop van Chufa Nederland

Chufa, ongepeld
Ongepelde en gedroogde cyperusknollen worden onder andere in Spanje gebruikt voor het vervaardigen van horchata. Een melkachtig drankje, lactosevrij, gemaakt van aardamandelen, water en suiker. Je kunt ook zelf heel eenvoudig deze plantaardige melk brouwen of doe eens gek en creëer je eigen cruesli. Een lekker recept en de werkwijze staat op de website van Chufa Nederland.

Horchata: Week de knollen eerst 24 uur in koud water, spoel ze daarna goed af en doe ze dan samen met wat vers water in de blender, maal de knollen fijn, voeg eventueel een snufje Himalayazout toe, zeef de pulp met behulp van een linnen- of kaasdoek uit het mengsel en voila, je drankje is klaar. Bewaar het in de koelkast (max. 3 dagen) en drink het koud.

Chufa, gepeld
Biologisch gepelde chufas zijn ‘raw’. Doordat er een ander proces wordt gebruikt om de schilletjes te verwijderen blijven ze knapperiger dan de gewone gepelde knolletjes. Je kunt ze prima als tussendoortje opknabbelen. Persoonlijk vind ik ze minder geschikt om door de yoghurt of een salade te doen. Wellicht is eerst laten wellen een goede optie. Chufas zijn een natuurlijk product en daarom niet allemaal hetzelfde. Dat is logisch, maar sommige knolletjes zijn ronduit ietwat vezelig. De bite lijkt een beetje op zoethout. De smaak is overigens wel fantastisch, een combinatie van amandel en een aangenaam zoetje.

Chufameel, gewoon 
Chufameel bestaat uit fijngemalen en gezeefde tijgernootjes. Het meel is biologisch, ‘raw’ en heel geschikt om glutenvrije lekkernijen mee te bakken. Je hebt geen of heel weinig suiker nodig, omdat chufameel van zichzelf al zoet is. Denk bijvoorbeeld aan koekjes, cake, muffins, brownies en zoete broodjes. Maar een schepje chufa door de yoghurt is ook een gezonde optie (vezels).

Chufameel, extra fijn
Is een extra fijn gemalen chufameel en daarom nog beter geschikt voor glutenvrije patisserie.

Chufa olie
Chufa olie is koudgeperst en kan worden gebruikt om in te bakken, mee te bakken of rauw als salade dressing. Het verdraagt hoge temperaturen heel goed, zonder van samenstelling te veranderen. Chufa olie is ook cosmetisch inzetbaar door het hoge gehalte aan vitamine E. Het helpt de veroudering van de lichaamscellen vertragen en het is gunstig om de elasticiteit van de huid te behouden en rimpels te verminderen.

Chufa extract
Chufa extract gebruik je om snel en makkelijk horchata te maken. Horchata is een gluten- en lactosevrije, plantaardige melk.

Chufa als visaas
Gekookte knolletjes worden ook wel gebruikt als aas in de karpervisserij.

 

Groetjes, Xandra

 

Bron info ‘Chufa, aardamandel of tijgernoot’: Chufa Nederland, Vreekens Zaden, Wilde planten.nl en tuinbouw.nl Met dank aan ‘Chufa Nederland’ voor het beschikbaar stellen van: Chufameel (extra fijn), een fles Chufa olie, een zakje Chufa, een zakje gepelde Chufa.

©XBB Copyright Xandra bakt brood

3 comments on “Chufa, aardamandel of tijgernoot”

  1. petravis schreef:

    Leuk zeg! Ben wel benieuwd naar een recept van jouw brein en hand!

  2. paul schreef:

    Hoi,

    ik wil dit jaar de chufa gaan kweken!
    Paul

    1. Xandra schreef:

      Leuk Paul, ik heb het een paar jaar geleden ook geprobeerd. Het was een leerzaam experiment. De opbrengst is niet bijzonder groot, maar het was wel mooi gras om te zien. Veel succes! Gr. Sandra

      P.S. Ik heb wel even je link verwijderd.

Geef een reactie: