Haver of Avena sativa

Haver of Avena sativa

Haver?? Kun je dat eten dan? Dat is toch voer voor een paard. Inderdaad paarden en geiten zijn er dol op, maar tweebenige types ook! Wat dacht je van een lekker zelfgebakken haverkoekje bij de thee, ontbijten met een bakje gezonde overnight oats of een Iers sodabrood met havermeel. Misschien ken je één van de volgende oude gezegden wel:

  • ‘Als een bok op de haverkist zitten’ = ergens heel alert op reageren.
  • ‘Het paard dat de haver verdient krijgt ze niet’ = diegene die het goede werk gedaan heeft, krijgt de beloning niet.
  • ‘Iemand van haver tot gort kennen’ = iemand heel goed kennen.

Haver of Avena sativa

5 december 2014

Haver of Avena sativa is een oude graansoort dat vermoedelijk al sinds de Bronstijd geteeld wordt. Het is een eenjarige plant uit en komt waarschijnlijk oorspronkelijk uit Zuidoost-Europa en Zuidwest-Azië. Vooral de Schotten kunnen dit graan erg waarderen en maken er bijvoorbeeld oatcakes (Schotse koekjes), haggis (Schots vleesgerecht) en pap van. In Nederland was haver tot in de Late Middeleeuwen een belangrijk gewas en werd vooral op de arme zandgronden verbouwd. Men gebruikte deze graansoort als diervoeder (goedkoop), voor menselijke consumptie (koeken, pap) en om bier van te brouwen. Pas veel later vervangen de brouwerijen de haver door gerst.

Het verbouwen van haver is aan het einde van de 19de eeuw toch nog een groot succes geworden. In Ohio in de Verenigde Staten bracht de Quaker Mill Compagnie het massaal op de markt. Wie kent er nu niet de bekende doosjes havermout van Quaker Oats?

Haver bevat: veel koolhydraten, wat eiwitten, onverzadigde vetzuren, magnesium, ijzer, vitamine K, E, B1, B2, B6 en carotenen. Het heeft een lage glycaemische index en zou helpen om het cholesterolgehalte te verlagen.

Haver is roomwit van kleur en heeft een zachte, milde smaak en is daarom goed te combineren met allerlei andere ingrediënten.

Wel of niet glutenvrij

Haver is van nature glutenvrij, maar bevat echter wel andere soorten eiwitten die helaas ook bij sommige coeliakie patiënten een reactie kunnen veroorzaken. Bovendien worden veel haverproducten tijdens de teelt en/of productie besmet met tarwe of andere glutenhoudende granen. Tegenwoordig is er wel een gegarandeerd glutenvrije haver te koop. Deze is wél geschikt is voor coeliakie patiënten. Op de verpakking van deze haver staat het ‘glutenvrij’ logo.

Van Haver of Avena sativa maakt men:

  • Haverkorrels: hele gepelde graankorrels, het schilletje is niet eetbaar
  • Havergrutten: gebroken haver korrels, grof, middel of fijn zijn, wordt ook wel Schotse haver of Iers havermeel genoemd
  • Havermout: haverkorrels worden klein geknipt, verhit en daarna geplet
  • Havervlokken: zie havermout, alleen de stukjes zijn nu groter
  • Havermeel: gemalen haverkorrels
  • Haverbloem: gemalen en gezeefde haverkorrels
  • Haverzemelen: buitenste laagje van haverkorrels die tijdens het malen uit het meel gezeefd worden
  • Havermelk: heeft een neutrale smaak en je kunt het heel eenvoudig zelf maken (binnenkort maar eens doen)
  • Instant havermout: (jakkie de naam alleen al!) maakt men van gebroken, voorgekookte en geplette haverkorrels, ze worden vaak verpakt in combinatie met zout, suiker of andere smaakmakers.

Vakantie

Haver en producten met haver zijn goedkoop en in praktisch alle supermarkten te koop. Wij noemen deze graansoort ‘haver’, in Duitsland zeggen ze ‘hafer’, in Engeland ‘oats’ en in Frankrijk ‘l’avoine’. Zo weer wat geleerd. Altijd handig wanneer je op vakantie bent en je zoekt in een buitenlandse supermarkt naar een pakje havermout voor het ontbijt.

Lekkere recepten met haver

TIP: Er staan nog veel meer lekkernijen op mijn website. Als je ‘haver’ in het zoekvakje aan de rechterkant invult dan vind je ze allemaal.

 

Ik koop mijn haverkorrels, havermeel en havervlokken altijd bij molen De Zandhaas in Santpoort.

©XBB Copyright Xandra bakt brood

Geef een reactie: