Graandag 2021 op boerderij Bijlsma

graandag 2021 boerderij Bijlsma

Graandag 2021. Op dinsdag 6 juli waren we te gast bij familie Bijlsma in Nieuw-Vennep. Dat ligt bij ons om de hoek, dus qua afstand was het geen probleem. Het was een mooie en leerzame, maar wel stormachtige, dag en dat zie je op mijn foto’s terug. Wist je trouwens dat je van het ruisende graan trouwens heel erg zen wordt. Net zoals door het geluid van de golven die je hier lang geleden kon horen rollen.

De landerijen bevinden zich in de Haarlemmermeer, waar geteeld wordt op zavelgrond. Deze grondsoort bestaat uit een mengsel van oude zeeklei en zand. Een goede combinatie om allerhande gewassen op te laten groeien. Boer Pieter vertelt ons tijdens de wandeling dat de samenstelling van de bodem overal anders is. Zo kan één akker wel uit vier verschillende stroken grond bestaan. Iets wat het bewerken ervan er niet makkelijker op maakt. Dit euvel is ontstaan door de sterke en verschillende stromingen in het meer. Waardoor de bodemniveaus varieerden. In diep delen werden de kleideeltjes afgezet en in de hogere delen bevond zich alleen zand.    

Hier vind je een interessant artikel over ‘De bodemgesteldheid van de Haarlemmermeer’.

Zand zorgt ervoor dat de grond los is en het water weg kan lopen. Klei bevat van nature relatief veel mineralen en kan toegevoegde meststoffen en vocht goed aan zich binden. Om langzaamaan weer aan de wortels van de planten af te staan. Dat zorgt voor een stabiele groei en blijkt ideaal te zijn voor (biologische) teelt. Granen als Haarlemmermeer tarwe, witte emmer, eenkoorn en haver gedijen hier goed.

De akkers van boerderij Bijlsma

Het is een echt familiebedrijf waar iedereen meehelpt. Boerderij Bijlsma werd al in 1880 opgericht. Dat boer zijn zo gek nog niet is, blijkt wel uit het feit dat de volgende generatie al in de startblokken staat om het bedrijf in de toekomst over te nemen.

Een paar jaar geleden waren we hier ook te gast. Dus van de uitnodiging voor Graandag 2021 maakten we gretig gebruik. We zijn reuze benieuwd welke (oer)granen, groente en bloemen Pieter en Jacqueline anno 2021 kweken. Duurzaamheid, toekomst, terug naar de basis en als het even kan biologisch, zijn termen die bij de familie Bijlsma hoog in het vaandel staan. Daarnaast tonen ze initiatief en lef als het gaat om experimentele projecten. Bijzonder leerzaam! Soms loopt het wonder boven wonder als een trein, maar het gaat helaas ook wel eens mis.

Graandag 2021 boerderij bijlsma

Graandag 2021: Duurzaam kweken

De akkers van de familie Bijlsma worden niet meer omgeploegd, omdat deze werkwijze het bodemleven teniet doet. Je moet dus na het bewerken van het land weer helemaal opnieuw beginnen met het opbouwen van nieuw bodemleven. Denk dan aan wormen en andere kleine diertjes die zorgen voor en gezonde bodem. Pieter heeft een speciale ‘ploeg’ die de grond een klein beetje optilt en dan weer terug legt. Zo maak je de bodem luchtiger en blijft al het goede zoveel mogelijk behouden.

Boer Pieter: ’Ik gebruik geen gewasbescherming en ook geen kunstmest en dat maakt uiteindelijk dat het brood wat hiervan gemaakt wordt, veel gezonder is.’

De gewassen worden sinds drie jaar zowel op de reguliere als op biologische wijze geteeld. Alles netjes gescheiden en volgende de geldende regels. Zo is er een perceel met biologisch (oer)graan, als witte emmer, eenkoorn en haver. Op een ander deel kweekt men regulier onder andere Haarlemmermeer tarwe en sperziebonen. De wens is om in de toekomst nog meer over te stappen naar de biologische teelt. Daar hangt natuurlijk een prijskaartje aan en het duurt een paar jaar voordat je het label biologisch eraan mag hangen. Het is dus ook belangrijk dat de consument bereid is om meer voor groente, fruit en brood te (gaan) betalen. Zodat we met zijn allen aan een beter milieu kunnen werken.

Regionaal product met korte keten

Steeds meer boeren en afnemers van hun producten zien het nut van een korte keten in. Gewassen die regionaal geteeld worden en daar ook verwerkt worden tot bijvoorbeeld brood. Zo maalt korenmolen De Zandhaas in Santpoort (Haarlem) de graankorrels van boer Pieter tot een prachtig meel en bloem.

Wie daar een keer in de buurt is moet beslist eens een bezoekje aan de molen en de winkel brengen. Koop dan een zakje emmer of eenkoorn. Zelfs wanneer je geen brood bakt, is het een aanrader. Probeer de poffertjes en pannenkoeken van emmer maar eens. Ik weet zeker dat je nooit meer iets anders wilt. Verschillende bakkers, waaronder bakkerij Mama in Zwanenburg, maken gezond en smakelijk brood van het graan van boer Pieter.

Voor de thuisbakker die wel brood bakt of wil gaan doen heb ik een kleine tip. Door heel Nederland zijn veel goede projecten, waar boeren de mooiste (oude) granen telen met een prima bakwaarde. Het is dus een groot misverstand dat je met bloem en meel uit ons zeeklimaat geen goed brood zou kunnen bakken. Zelf zonder broodverbeteraar lukt dat prima is mijn ervaring. Soms moet je iets meer moeite doen, maar het eindresultaat maakt veel goed. Brood met ontzettend veel smaak en geur. Brood zoals brood hoort te zijn.

Graandag 2021 Boerderij Bijlsma 6

Gewaswisseling en combinatieteelt

Naast de akkers met witte emmer (deze emmersoort gedijt het beste hier), eenkoorn, Haarlemmermeer tarwe en andere gewassen is er ook een veld met een verrassing. Op de foto verklap ik al wat dat dan is. Maar eerst even iets meer over wisselteelt en combinatieteelt.

Wisselteelt

Jaarlijks vindt er tussen de akkers onderling een gewaswisseling plaats. Dit doet men om de bodem niet uit te putten en gezond te houden. Mocht je zelf een moestuin hebben, dan weet je precies wat het is. Het ene jaar zaai je bijvoorbeeld graan, het andere bonen en daarna weer een groenbemester, et cetera.   

Combinatieteelt

Combinatieteelt (denk maar aan de moestuinvriendjes van Albert Heijn 2021) houdt in dat je minimaal twee gewassen combineert. Dat kan naast elkaar of zoals bij deze boer door elkaar zijn. Als je wortel en ui naast elkaar kweekt dat houdt de ui door middel van geur de wortelvlieg op afstand. Tenminste dat is de bedoeling. Zo ook met de haver en de Beluga linzen op deze akker. Er vormen zich zuurstofknolletjes op de wortels van bonen, waar deze zwarte linzen onder vallen. Daar profiteert de haver dan weer van. Daarnaast geven de graanstengels steun aan de linzen, die kunnen zich met hun kurkentrekkers daar aan vast hechten om zo naar boven te ‘klimmen’. Een win-win situatie voor deze gewassen dus. Een spannend element: hoe ga je zoiets oogsten? Tja, daar was de boer ook nog niet helemaal uit. Ik ben reuze benieuwd hoe dit gaat aflopen. Jij toch ook?!

Graandag 2021 groot succes

Wij vonden het een goed besteedde middag. Leerzaam, gezellig en we hebben nieuwe mensen ontmoet. Allemaal met een passie voor eerlijke en lokale producten. Smaakvol met een zo’n klein mogelijke ecologische voetafdruk. En wat ook niet geheel onbelangrijk is wat mij betreft. Je steunt met het kopen hiervan niet alleen de winkelier/bakker, maar ook de boer en zijn gezin, het loonbedrijf dat de granen oogst, de molenaar die het graan maalt. 

Er zijn meerdere boeren door heel Nederland die een eigen graandag organiseren. Door omstandigheden konden we er helaas niet meer met een bezoekje vereren. Die staan inmiddels op ons to-do-lijstje. Wil je weten of er bij jou in de buurt ook een graandag georganiseerd wordt, dan moet je online wel even zoeken. Ik kon jammer genoeg geen website vinden waar alles samengevoegd is. Wellicht een gat in de markt om streekproducten en oude gewassen beter op de kaart te zetten. 

Groetjes en bak ze,

Xandra

Bron Graandag 2021 : Met dank aan de familie Bijlsma voor de uitnodiging en de gastvrijheid. We hebben een leuke en leerzame middag gehad. Meer informatie vind je op Facebook: Boerderij Bijlsma.

©XBB Copyright Xandra Bakt Brood

Graandag 2021 op boerderij Bijlsma

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Schuiven naar boven