Rijsmandjes voor deeg gebruik je zo

Rijsmandjes

Rijsmandjes voor deeg. Brooddeeg kun je bijvoorbeeld laten rijzen op een bakplaat, in een broodbakvorm of een rijsmandje. Men noemt deze speciale mandjes ook wel een banneton. Ze worden gemaakt van riet, hout(vezel), zeegras of kunststof. Je laat het deeg hier alleen in rijzen. Voordat het brood de oven in gaat moet je het mandje dus eerst verwijderen. Dit doe je door het voorzichtig om te kiepen boven een bakplaat of een ovensteen. Het gerezen deeg zal de vorm van de banneton tijdens het bakken voor een groot deel behouden. Wanneer je rieten mandjes gebruikt, deze laten ook nog eens een mooie spiraal afdruk op het deeg achter.

Welke rijsmandjes voor deeg gebruiken? 

Zoals je op de foto’s kunt zien gebruik ik rijsmandjes in verschillende vormen en van verschillende materialen. De bannetons van hout zijn gevoerd met bakkerslinnen. Met kunststof exemplaren heb ik (nog) geen ervaring. Wellicht zijn deze makkelijker in onderhoud. Maar wanneer je zorgvuldig met de rieten/houten rijsmandjes omgaat, gaan ze heel lang mee. Belangrijk is om ze op een droge plek te bewaren. Ik bezit nog steeds mijn eerste set.

Rijsmandjes zijn er in het rond, ovaal, langwerpig, vierkant, driehoekig & couronne (ring). De afmetingen kunnen enigszins verschillen per zending. Ze worden namelijk met de hand gemaakt. Ik koop ze online bij de Weekend Bakery. Ze leveren een goede kwaliteit en de service is top. Wees gerust ik word niet gesponsord door dit bedrijf, maar ik ben gewoon een heel tevreden klant. Wil je weten hoe een rieten banneton gemaakt wordt? Bekijk dan eens dit filmpje op YouTube.

Verschillende vormen & materialen

De volgende mandjes voor het laten rijzen van gist en desem brooddeeg gebruik ik zelf:

Rijsmandje rond van pitriet
  • Middelgroot, circa 20 cm doorsnede, geschikt voor ongeveer 500 tot 750 gram deeg
  • Groot, circa 23 cm doorsnede, geschikt voor ongeveer 1 kilo deeg
Rijsmandje langwerpig – ovaal model van pitriet
  • Afmetingen 24 x 14 cm, geschikt voor ongeveer 750 gram deeg
Rijsmandje rond, met linnen bekleed, hout
  • Klein, circa 15 cm doorsnede, geschikt voor ongeveer 250 gram deeg
  • Groot, circa 18 cm doorsnede, geschikt voor ongeveer 500 gram deeg
Rijsmandje rond model, geperste houtvezel
  • Middelmaat, circa 18,5 cm doorsnede, geschikt voor 500 tot 750 gram deeg
Rijsmandje langwerpig – ovaal model, geperste houtvezel
  • Klein, binnenmaat 23 x 12 x 6.5 cm, geschikt voor maximaal 500 gram deeg (mijn favoriet)
  • Middelmaat, binnenmaat 24 x 14 x 7 cm, geschikt voor maximaal 750 gram deeg
Rijsmandjes voor deeg gebruik je zo 3

Rijsmandjes voor deeg, met of zonder bekleding?

Er zijn exemplaren met en zonder voering. Veel professionele bakkers bekleden de mandjes met een soort haarnetje. Het voordeel hiervan is dat ze de rijsmandjes zelf niet hoeven schoon te maken. Het uitborstelen is namelijk best wel een klusje. Sommige bannetons hebben een linnen jasje, ook deze maak je met een borstel schoon. Ik gebruik daarvoor twee verschillende soorten borstels.

Op de foto’s zie je een kleine ronde, dat is eigenlijk een champignonborsteltje, voor de kleine rijsmandjes werkt het fantastisch. Het langwerpige model heeft aan een kant langere haren waarmee je heel goed tussen de ribbels van de rieten bannetons kunt komen. Het is maar net wat je zelf handiger vindt werken. Of de mandjes nu wel of geen bekleding hebben, je moet er altijd eerst een laagje bloem in strooien voordat je het deeg er in legt. Roggebloem of -meel werkt vaak het beste.

Hoe gebruik je een rijsmandje?

Rijsmandje voor de eerste keer gebruiken

Wanneer je de banneton nog niet eerder gebruikt is moet je het mandje eerst impregneren. Met andere woorden je moet er een basislaagje in aanbrengen. Dit doe je door de binnenkant met een plantenspuit een klein beetje nat te maken. Het riet moet iets vochtig zijn, maar zeker niet kleddernat! Doe er dan een half kopje bloem in en draai de mand in het rond, zodat er overal bloem aan blijft plakken en zo een dun laagje vormt. Klop het overschot aan bloem uit het mandje. Als het goed is zit er nu nog een heel dun laagje bloem aan binnenzijde. Laat de banneton nu een aantal uren goed drogen voordat je er deeg in laat rijzen. 

Rijsmandje en brooddeeg

Het deeg heeft zijn eerste rijs gehad en is in model gebracht, een boule (opbollen) voor de ronde mand of een batard voor het langwerpige model.

Strooi nu een laag roggebloem of -meel in de rijsmand. Ik neem hier een ouderwets theezeefje voor, maar een zoutstrooier met grote gaten is ook mogelijk. Leg het deeg voorzichtig in de mand. Meestal legt men het deeg met de naad naar boven, maar andersom kan ook. Voordeel daarvan is dat je het deeg niet hoeft in te snijden. Je krijgt dan een robuust gevormd brood. Een woeste knoest zou Edwin Klaasen zeggen.

Dek de banneton af met een licht vochtige doek, of zoals ik zelf altijd doe een douchemutsje. Laat het deeg op kamertemperatuur voor de tweede maal rijzen. Voordat het brood de oven in gaat moet je het mandje dus eerst verwijderen. Dit doe je door het voorzichtig om te kiepen boven een bakplaat of een ovensteen. Snijd/kerf het deeg (vlak voordat het de oven in gaat) aan de bovenzijde een of twee keer in.

Rijsmandjes voor deeg gebruik je zo

Hoe maak je het rijsmandje schoon?

Met een zacht borsteltje maak je voorzichtig de binnenkant van het mandje weer vrijwel bloemvrij. Er zal altijd een dun vliesje op blijven zitten, maar dat is ook de bedoeling. Anders zou je de banneton elke keer weer opnieuw moeten impregneren. Laat het wederom goed drogen en bewaar het eventueel in een papieren zak, maar belangrijker is: op een droge plaats.

Alternatief rijsmandjes voor deeg

Heb je geen rijsmandje? Er zijn een aantal goedkope alternatieve die je kunt proberen. Waarschijnlijk werken ze bijna net zo goed. Als je het bakken van brood echt leuk vindt, kun je ze natuurlijk altijd nog aanschaffen. Kijk eerst even in je keukenkastjes wat daar allemaal staat. Wees creatief en vindingrijk, mits het wel voedselveilig is en blijft. 

  • Denk aan grote zeven, vergiet, ronde schalen, kommen of andere mandjes. Het materiaal maakt niet zoveel uit. 
  • Schoon gewassen doeken, liefst van linnen of katoen. Let wel op! Gebruik niet teveel wasmiddel en geen wasverzachter als je de doeken wast. Anders gaat je deeg/brood wel heel vreemd ruiken en smaken. Drapeer de schone doek in het ‘mandje’ en strooi er eerst een dun laagje rogge op voordat je het deeg er in legt.
  • Sommige bakkers gebruiken een soort haarnetjes in hun rijs’mandjes’ en zijn daar heel enthousiast over. Ze zeggen dat het deeg, vooral dat met een hoge hydratatie, dan makkelijk uit de mandjes te halen is. Zelf heb ik daar geen ervaring mee. Met een dun laagje rogge of semolina in het mandje en op het deeg lukt het mij ook prima.

IK ZEG BAKKEN MAAR! 

P.S.: Het lijkt mij leuk wanneer je een foto van jouw ‘rijsmandjes voor deeg’ op social media met ons deelt en plaats hierbij de hashtag: #XBBROOD Of #xandrabaktbrood.

©XBB Copyright Xandra Bakt Brood

Rijsmandjes voor deeg gebruik je zo

16 gedachten over “Rijsmandjes voor deeg gebruik je zo

  1. Ik laat mijn deeg altijd rijzen in een plastic bak ingesmeerd met olie, zowel bak als deksel, met een passend deksel erop. Vaak plopt het deksel eraf na een uur rijzen en is dat vaak het signaal van ik ben klaar. Ik zet het naast de verwarming of als de zon genoeg warmte geeft in de zon. Welke waarde zou een rijsmand dan toevoegen ??

    1. Rijsmanden zorgen voor stevigheid en mooie ribbels op de korst. Het is een natuurlijk materiaal en het werkt heel prettig vind ik zelf. In de plaatselijke bakkerij (Van Vessem) gebruiken ze ook rieten exemplaren. Het is maar net waar je de voorkeur aan geeft denk ik. Bak ze! Groetjes, Sandra

  2. Hoi Xandra,
    Dat gewicht voor de mandjes, kan je dat gewoon berekenen door de maten van het recept aan te houden? Ik bak vaak een brood van deze site met 150 gram desem, 210 gram water en 400 gram meel/bloem. Moet ik dan dus een mandje van 750 gram hebben, of zelfs meer dan dat? Nu bak ik het nog ‘los’ op de bakplaat en laat ik de tweede rijs ook op de bakplaat gebeuren, waardoor het geen heel groot brood wordt. Maar ik wil toch aan een rijsmandje beginnen, maar dan wel de juiste kopen…
    Alvast bedankt voor de reactie.
    Hartelijke groet, Viola

  3. Één van mijn rieten mandjes zitten wat kleine zwarte (schimmel) puntjes op na het uitborstelen. Is hier nog wat aan te doen of moet ik het weggooien?

  4. Hallo Xandra, ik echt beginner en wil niet gelijk investeren in dure manden als hèt me niet bevalt dan zit ik met en mand die ik niet meer gebruik, zou ik dus om uit te proberen iets anders kunnen nemen om het brood te laten rijzen?
    Mijn eerste starter staat sinds gisteren te ” starten” ?

    1. Beste Wilma, je kunt ook een vergiet of grote zeef nemen en hier een schone (thee)doek in leggen. Wel eerst met bloem (rogge) bestrooien voordat je het deeg er in legt. Was de doek niet met wasverzachter en gebruik niet teveel wasmiddel, want dan gaat je brood hier naar ruiken en smaken. Soms hebben ze bij budgetwinkels dunne rieten broodmandjes met een stukje doek bekleed, wellicht ook een optie? Veel succes! Mvg., Sandra

    1. Beste Ginoria, nee dat hoort niet. Dan is de tweede rijs te lang geweest. Het deeg heeft dan een overrijs. De volgende keer of op een koelere plek laten rijzen of korter. Met dit warme weer gaat het een stuk sneller dan gewoonlijk. Veel succes! Gr. Sandra

  5. Hoi Sandra ik heb mijn nieuwe mandjes net nieuw en gedaan wat je beschrijft maar ik heb roggebloem ipv gewone bloem gebruikt is dat erg? En kan ik de mandjes stofvrij bewaren in een oude katoenen sloop zodat het kan ademen zodra ze goed droog zijn? En dan 1x in de maand schoonborstelen en de procedure herhalen? Groetjes en alvast bedankt voor je reactie. Agnes van Dijk

    1. Beste Agnes, Welke bloem je gebruikt maakt niet zoveel uit, indien je de mandjes maar goed laat drogen. Ik heb de mandjes gewoon los in een afgesloten kast staan, ze kunnen dan voldoende luchten. Voor gebruik even uitvegen met een zachte borstel en dan een dun laagje rogge aanbrengen voordat je het deeg er in doet. Ik weet niet of een kussensloop het niet te veel afsluit. Al het weer eenmaal in het pitriet zit, dan kun je er niets meer mee. Ik hoop dat je er iets aan hebt. Gr. Sandra

  6. Hoi Sandra, sinds kort bak ik met veel plezier desembroden van ongeveer 750 gram. Ik ben me aan het oriënteren op rijsmandjes en vroeg me af waarom ik voor een ovale vorm of juist voor ronde vorm zou kiezen? wat is het voordeel van de ene of de andere vorm? Hoe ervaar jij dat? groet Wendy

    1. Beste Wendy, dat is heel persoonlijk. Ik heb beide modellen, maar gebruik voornamelijk de langwerpige. Waarom? Ik vind rond brood zo lastig snijden en de bammetjes zijn van een rond model niet even groot. Ook met het broodrooster erg onhandig. Voor beginners is een rond deeg wel makkelijker te vormen dan een batard, maar oefening baart kunst. Gr. Sandra

  7. Even een vraagje.

    Als het brood gereden is in een broodmandje bak je het dan af op een ovenplaat of nog in een broodbakvorm? Ik ben heel blij dat ik je site gevonden heb.
    Groeten en veel bakplezier,
    Wilhelmine

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Schuiven naar boven