Hazelnoten zoeken en gebruiken

Alles over hazelnoten zoeken

Hazelnoten zoeken en gebruiken. Nu de herfst weer voor de deur staat kunnen de eerste noten geoogst worden. Allerlei soorten hazelnoten, tamme kastanjes en walnoten beginnen te rijpen. Al enkele weken vliegen de hazelnoten ons letterlijk om de oren. In een hoekje van de achtertuin kun je beter een valhelm dragen. De clusters waar meerdere noten inzitten komen met een flinke klap op de tegels, de beplanting of meteen beetje pech op je hoofd neer. Zoveel noten heeft de boom nog niet eerder gegeven. Zoals Mannin op sociale media terecht opmerkte: ‘Jij kunt wildplukken in je eigen tuin.’ Nu ze nog leren vangen.

Hazelnoten bevatten vitamines, mineralen en enkelvoudig onverzadigde vetten. Je kunt ze zo eten of verwerken in allerlei gerechten, baksels en smeersels.

Hazelnoten zoeken en gebruiken

Vrijdag 20 september 2019

Iedereen is dol op hazelnoten

Niet alleen ik ben blij met de hazelaar, ook allerlei vogels snoepen maar al te graag een nootje mee. De hele dag door hoor je boven in de boom getik van een specht die de schillen open breekt. Op de grond doen de eksters en kauwen ook een verwoede poging om bij de lekkernijen te komen.

Gelukkig zijn onze buurtgenoten minder van het wildplukken. Ik heb tenminste nog nooit iemand gezien die ze ook opraapt. Des te meer hazelnoten blijven er voor ons en de dieren over.

Alles over hazelnoten zoeken

Hazelnoten in allerlei soorten en maten

Wist je dat hazelnoten zowel aan struiken als aan bomen groeien? Je hebt struikvormen die als ze groter worden en op een bepaalde manier worden gesnoeid kunnen uitgroeien tot een meerstammige kleine boom. Daarnaast is er ook een echte boomvorm, men noemt dit een Turkse hazelaar. Die laatste staat net achter onze tuin, jaren geleden aangeplant door de gemeente. Er staan meerdere exemplaren in onze straat, maar die van ‘ons’ is de grootste. Dat komt waarschijnlijk door alle goede zorgen die de boom indirect van ons krijgt. Ook schijnt de boomhazelaar goed bestand tegen bestrating en droogte.

Op de foto hierboven zie je links de hazelnoten van de struikvorm (Corylus avallana) en rechts de noten van de boomvorm (Corylus colurna).

Corylus avallana (struikvorm – meerstammige kleine boom)

De Corylus avallana of gewone hazelaar wordt maximaal zes meter hoog en past daarom ook in een iets minder grote tuin. Je moet wel geduld hebben wanneer je avallana aanplant, want men zegt dat hij pas na acht tot tien jaar vruchten gaat dragen. Daar hebben de kwekers iets op bedacht. Ze enten de gewone hazelaar op een andere onderstam (zoals ze ook bij appelbomen doen) en dan draagt deze heester al na drie jaar vruchten.

De Corylus avallana heeft ook de zo kenmerkende bladvorm. Ze hebben omgekeerde eironde bladeren met een dubbel gezaagde bladrand. De noten van de gewone hazelaar zijn langwerpiger van vorm en hebben een enigszins platte onderkant. Elk nootje is verpakt in een dun ‘blad’ en zijn per twee, drie of vier noten gebundeld. Het dunne laagje lijkt een beetje op een kabouter mutsje.

Corylus colurna (Turkse hazelaar – middelgrote boom)

De Turkse Hazelaar kan uitgroeien tot een flinke bladverliezende boom van circa twintig meter. Het heeft een rechte stam met een brede, enigszins eivormige kroon. De bomen bloeien voordat het blad er aan komt. Dus dat is heel vroeg in het voorjaar. Mocht er dan nog een vorstperiode komen dan zal de opbrengst minder zijn. Het blad is omgekeerd eirond en heeft een dubbel gezaagde bladrand. Het schors is grijsbruin van kleur, ietwat ruw, bobbelig, een beetje kurkachtig.  De boom kan goed tegen droogte, vandaar dat hij het zo goed doet op deze zandgrond. Pas na ongeveer vijftien jaar geeft de boom een grote opbrengst.

De vruchten groeien in clusters die twee of meer noten bevatten. Ik heb dit jaar clusters met wel zes tot zeven noten gevonden.  Op de foto hieronder zie je een voorbeeld van een bol met meerdere hazelnoten. De hazelnoten met schil zijn ongeveer anderhalve tot twee centimeter groot.

Alles over hazelnoten zoeken

Groot, groter, grootst

Niet alle hazelnoten zijn even groot. Zo geeft de Corylus colurna (boom) vaak de kleinste noten en die van de Corylus avallana (gewone hazelaar struik) zijn iets groter. Wil je liever nog forsere exemplaren dan kun je het best de Corylus maxima ( de lambertsnoot) aanplanten. Dit is ook een bladverliezende struikvorm of kleine meerstammige boom die maximaal circa zes tot tien meter hoog kan worden. Er is een heel fraai bruinbladig exemplaar genaamd Corylus maxima ‘Purpurea’. Een struik die beslist niet misstaat in een siertuin. Er zijn nog veel meer soorten en variaties, maar daar zal ik je hier verder niet mee vervelen.

Wanneer kun je hazelnoten rapen

Hazelnoten pluk je niet die raap je. Vraag wel eerst even toestemming wanneer je ze in het bos of een park wilt gaan verzamelen. Niet overal is het toegestaan om in de natuur te oogsten. De takken van de struiken kun je eventueel zachtjes laten schudden zodat de rijpe noten los laten. Voor de boom is dat geen optie, daarmee moet je gewoon geduld hebben. Wees gerust uiteindelijk vallen vanzelf naar beneden en dan is het oppassen geblazen. Als het waait kun je in de oogstmaand dus beter niet onder een volwassen Turkse hazelaar gaan staan is mijn ervaring.

De hazelnoten vallen niet allemaal tegelijkertijd van de struik of boom. Het loont dus de moeite om regelmatig te gaan kijken of er nieuwe noten liggen. Vanaf eind augustus tot en met oktober kun je hazelnoten zoeken .

Drogen, bewaren en eten

Helaas bevatten niet alle hazelnoten nootjes. Een gedeelte zal leeg zijn. Dit komt bijvoorbeeld door een slechte bevruchting. Vaak is de omvang van het eetbare gedeelte wat kleiner dan de noten die je uit de winkel gewend bent.

Allereerst is het noodzakelijk om de omhulsels van de verse noten te verwijderen. Met de omhulsels bedoel ik de clusters. Die beschimmelen snel en dat is zonde van je oogst. Daarna spoel ik de noten af onder de koude kraan en dep ze droog met een oude theedoek. Ik verdeel de hazelnoten over een x aantal lage bakken, zodat ze goed kunnen drogen en narijpen. Je kunt de doppen meteen verwijderen en de vruchten opeten, maar zelf vind ik ze smaakvoller wanneer je eerst een paar weken hebben kunnen rusten.

Daarna verwijder ik met een notenkraker de harde schil en peuzel het nootje op. Gezellig ’s avonds op de bank. Een stuk gezonder dan chips of een paar kaasblokjes. Wanneer je veel hazelnoten hebt dan kun je ze verwerken in je brooddeeg, er hazelnootpasta van maken of bijvoorbeeld hazelnoot melk.

Bewaar de noten in de dop op een droge plaats. Je kunt ze tot de volgende oogst eten. De hazelnoten zullen wel steeds droger worden naar mate ze langer liggen.

FIJNE HERFST EN RAAP ZE!

 

Dat smaakt naar meer: 

 

©XBB Copyright Xandra Bakt Brood

P.S.: Het lijkt mij leuk wanneer je een foto van jouw ‘Hazelnoten zoeken en gebruiken’ op social media met ons deelt en plaats hierbij de hashtag: #XBBROOD of #xandrabaktbrood

Geef een reactie: