Verse kruiden zaaien en kweken

Verse kruiden zaaien en kweken

Verse kruiden ruiken zo waanzinnig lekker. Zeker wanneer je ze zelf zaait. Als ik ze ergens tegenkom moet ik er altijd aan snuffelen. Even met mijn hand voorzichtig door zo’n plantenpruikje woelen. Basilicum, munt en lavendel zijn voor mij onweerstaanbaar. Elk jaar plant ik mijn tuin vol met heerlijke geurende kruiden. Wil jij ook verse kruiden zaaien en kweken? Ik vertel je in dit artikel mijn tips en ervaringen. 

Mijn favoriet is de dropplant (Agastache foeniculum). Bijen zijn er dol op. De dropplant, die ook wel anijsnetel of Koreaanse munt wordt genoemd, is vrij onbekend. Iets dat ik persoonlijk heel jammer vind. De prachtige witte of blauwpaarse aren misstaan niet in een sierborder. Het aroma van de Agastache foeniculum doet denken aan anijs. Hoewel het geen familie van de echte anijsplant is. Die heet namelijk Pimpinella anisum. Je kunt een takje van de dropplant in een smaakwatertje stoppen of zet er een kopje thee van.

Verse kruiden zaaien en kweken

Dinsdag 1 mei 2018

Verse kruiden zaai of kweek je heel eenvoudig zelf. Of koop een paar kleine plantjes bij een tuincentrum. Het is verstandig om de kruidenplanten uit de supermarkt links te laten liggen. Die zijn meestal ‘opgejaagd’ om zo snel grote planten te kunnen verkopen. Het is beter om wat meer geduld te hebben en met kleinere plantjes te starten.

Verse kruiden zaaien doe je zo

Er zijn, zoals ik in ‘Verse groente en fruit uit eigen tuin’ vertelde, op verschillende manieren kruiden en groente zaaien. De meest goedkope manier is om verpakkingsmateriaal als zaaibakjes te gebruiken. Denk dan bijvoorbeeld aan lege champignondoosjes. Het nadeel is hiervan is dat je de zaailingen (kleine plantjes) moet verspenen (verplanten). Tijdens het verpotten raken de wortels beschadigd en dat levert een minder snelle doorstart op.

Op de bovenstaande manier heb ik jarenlang mijn planten gekweekt. Het gaat prima, maar er is een betere optie. Neem vezelpotjes. Ze zijn in allerlei maten te koop en worden van houtpulp gemaakt. Het voordeel van deze vezelpotjes is dat ze verteren en om de wortels kunnen blijven zitten. Die groeien er gewoon doorheen (zie foto’s). Zodra de worteltjes zichtbaar zijn kun je de vezelpotjes direct in de grond of een grotere pot plaatsen. Hierdoor krijg je sterkere en gezondere planten.

Verse kruiden zaaien en kweken

Vezelpotjes vs. zaaibakjes

Vul de vezelpotjes of andere bakjes met zaai- en stekgrond. Deze grond is onbemest en bestaat uit een mengsel van zand en potgrond. Meststoffen zorgen ervoor dat de jonge worteltjes verbranden, waardoor alle zaaisels mislukken.

Zaai- en stekgrond koop je kant-en-klaar of je mengt het zelf. Gebruik meer zand dan potgrond. Strooi enkele kruidenzaadjes op de aarde. Wees niet al te royaal, want ze moeten voldoende ruimte hebben om te ontkiemen en groeien. Bedek de zaden met een dun laagje aarde; net zo dik als de zaden zijn. Plaats de bakjes op een tray of dienblad en schenk er water bij. De potjes en de aarde nemen het water waardoor voldoende vochtig worden. Plaats het zaaigoed op een warme, tochtvrije en lichte plek.

Tip: Let op dat de grond niet uitdroogt, maar geef ook weer niet teveel water, want in het laatste geval gaan de zaden rotten in plaats van kiemen. 

Verpotten van zaaigoed

Wanneer de zaden ontkiemen, groeien er eerst twee ‘kiemblaadjes’ boven de aarde uit (zie foto). Die hebben niet de vorm van het gewenste blad. Daarna volgen er steeds meer nieuwe blaadjes die wel de kenmerkende bladvorm van de plant hebben. Men noemt dit ook wel de ‘echte’ blaadjes. Zodra de eerste ‘echte’ blaadjes zijn verschenen, verpot je de zaailingen.

Indien je vezelpotjes gebruikt, plaats je het plantje inclusief vezelpotje in een groter potje met aarde. Neem bijvoorbeeld eerst P9 potjes. De vierkante modellen zijn 9x9x9,5 cm. De ronde potjes hebben een doorsnede van circa 10,5 cm. verpot de kruiden een paar keer in een steeds grotere bak, Dat is beter dan direct in een groot exemplaar zetten. De wortelkluit zal zich zo beter ontwikkelen en compact blijven.

Op tijd kruiden verpotten

Een ander belangrijk detail na het zaaien van verse kruiden is dat je op tijd verpot. Wanneer je het zaaigoed te lang in een te kleine bak zit, dan stagneert de groei. De planten lopen een blijvende achterstand. Ik heb het getest. De planten die wel op tijd verse aarde en een grotere pot kregen, ontwikkelden zich veel beter en stabieler. Deze manier leverde uiteindelijk een mooie, minder ziektegevoelige plant op. Lees: meer oogst.

Verse kruiden zaaien en kweken

Verse kruiden zaaien in mei

De beste optie is om met 100% biologische zaden aan de slag te gaan. Dit houdt in dat er tijdens de teelt geen gebruik is gemaakt van kunstmatige meststoffen of bestrijdingsmiddelen. Hieronder vind je een lijst met kruiden die je ook in mei kunt zaaien.

Makkelijk verkrijgbare kruiden

  • Anijs – Pimpinella anisum = blad en zaden – rauw, thee, bakken
  • Basilicum – Ocimum basilicum = blad – rauw, koken, bakken
  • Bieslook – Allium schoenoprasum = stengels/blad – rauw, koken, bakken
  • Bonenkruid (eenjarig) – Satureja hortensis L. = blad – koken
  • Dille – Anethum graveolens = blad en zaden – rauw, koken, inmaken
  • Kamille – Matricaria chamomilla = bloemen – thee
  • Komkommerkruid – Borago officinalis = blad en bloemen – rauw
  • Koriander – Coriandrum sativum = zaden, blad – rauw, koken, bakken
  • Lavas of Maggikruid – Levisticum officinale = blad – rauw, koken, bakken
  • Oregano of Wilde Marjolein – Origanum vulgare = blad – koken, bakken
  • Peterselie – Petroselinum crispum = blad – rauw, koken, bakken
  • Selderij of bladselderij – Apium graveolens var. secalinum = blad – rauw, koken, bakken

Tip: Rozemarijn, Tijm en lavendel kun je wel zelf zaaien, maar het duurt vrij lang voordat er iets te oogsten valt. Stekken of een plantje kopen verdient wat mij betreft de voorkeur.

Bijzondere kruiden

Wil je liever wat onbekendere kruiden, zoals de dropplant (Agastache foeniculum), zuring (Rumex) of Dragon (Artemisia dracunculus) kweken, dan is Google je beste vriend. Naast een aantal gespecialiseerde (web)winkels zijn er ook particulieren die van alles aanbieden. Zelf heb ik goede ervaringen met Diana van Diana’s mooie moestuin (maar ik heb begrepen dat ze misschien gaat stoppen). In het verleden heb ik ook zaden besteld bij Anke van ‘Belevenissen van een Tuinkabouter’. Of probeer het eens via Marktplaats. Veel succes!

Direct aan de slag met verse of gedroogde kruiden 

Hier zijn enkele recepten, er staat nog meer op mijn website.

 

Welke verse kruiden ga jij kweken? 

P.S.: Ik vind het leuk als je een foto van jouw ‘Verse kruiden zaaien en kweken’ op social media met ons deelt, voorzien van de hashtag: #XBBROOD

 

©XBB Copyright Xandra bakt brood

Geef een reactie: