Vlierbloesemsiroop maak je eenvoudig zelf

Vlierbloesemsiroop, hoe maak je dat?

Wie vlierbloesemsiroop wil maken heeft natuurlijk vlierbloesem nodig. Wanneer je geen tuin hebt of geen vlier, dan kun je in de vrije natuur vol op vlierbloesem vinden. Een vlier is net een soort onkruid. Hij verschijnt ‘spontaan’ aan bosranden en in bermen. De pitten van de bessen worden door de vogels verspreid. Zo vond ik dit jaar een zaailing in mijn voortuin. Weliswaar op een onhandige plek, dat zul je altijd zien, maar ik was er toch heel blij mee. Dus ik heb hem voorzichtig uit de grond geschept en in een pot gezet. Wie weet kan ik over een paar jaar wel mijn eigen vlierbloesem of -bessen oogsten.

In het onderstaande stuk vertel ik je alles over het herkennen van vlierstruiken. Wanneer je de bloesem het beste kunt plukken en hoe je er zelf heel eenvoudig een lekkere vlierbloesemsiroop van maakt. Het is een nostalgisch recept; inmaken zoals oma dat vroeger deed.

Vlierbloesemsiroop maak je eenvoudig zelf

Vrijdag 8 juni 2018

Wist je dat er een website bestaat waar je kunt zien of er een vlier bij jou in de buurt groeit. Niet alle planten en struiken staan daar geregistreerd, maar het is beter dan niks. Je moet ergens starten. Er staan ook andere eetbare planten, bessen, et cetera op deze site ‘De wildplukwijzer’. Wil je meer over de kenmerken van de planten weten? Een andere leerzame en leuke website is de Wildpluk wiki.

Vlierbloesemsiroop, hoe maak je dat?

Hoe herken je een vlierstruik?

De gewone vlier, in het Latijn Sambucus nigra, is een struik of kleine boom. De gewone vlier kan ongeveer 7 á 8 meter hoog worden. Er zijn verschillende soorten in het wild te vinden, maar de Sambucus nigra komt in Nederland het meeste voor. Je vindt deze struiken meestal aan een bosrand, op een wat voedselrijkere bodem.

Bladeren en twijgen

Eén blad bestaat uit 5 of 7 kleinere (deel)blaadjes. Ze zijn dofgroen van kleur. De vorm is langwerpig, eivormig en hebben een gezaagde rand, behalve op het onderste stukje (de voet) van het blad. De deelblaadjes zitten zonder steel, direct aan de hoofdsteel vast. De deelblaadjes zijn precies tegenover elkaar geplaatst. Net zoals de bladeren en twijgen. Tijdens het kneuzen van het blad komt er een specifieke vliergeur vrij. De bloemen ruiken idem dito. De geur laat zich moeilijk omschrijven; het is sterk en buitengewoon. Iets anders kan ik er niet van maken.

Een ander bijzonder kenmerk is het merg van de twijgen (takken). Snijd er maar eens één doormidden. Dan zie je dat ze van binnen een witachtig merg bevatten. De oudere takken en de stam zijn licht grijs van kleur. De stam herken je tevens aan de diepe groeven, ze ogen van een afstand gestreept.

Bloesem en bessen

De vlier bloeit in mei – juni met witte schermvormige bloemen, ook wel tuilen genoemd. Pluk de juiste hoeveelheid vlierbloesem. Doe dit bij voorkeur ‘s ochtends (vroeg). De bloemen zijn dan nog fris en fruitig. Je hebt alleen de bloemtuilen nodig. Het blad kun je beter aan de struik laten zitten. Gebruik ze vers of gedroogd. Verse bloemen kun je verwerken tot limonadesiroop of als smaakmaker aan water toevoegen. Je kunt er ook thee mee zetten, maar ze worden ook wel door een beslag gehaald en gefrituurd. Men eet ze dan als vlierbloesembeignets.

Na de bloei verschijnen de vruchten. Wanneer de bessen zwart en rijp zijn, zijn zo rond september – oktober, kun je ze oogsten. De bessen kun je niet rauw eten! Ze zijn namelijk licht giftig. Door ze eerst te verhitten, verdwijnt het stofje sambunigrine. De vlierbessen zijn dan wel eetbaar. Je kunt er bijvoorbeeld sap of jam van maken.

Dat smaakt naar meer:

Vlierbloesemsiroop, hoe maak je dat?

Recept voor vlierbloesemsiroop

Ingrediënten voor ca. 1 L. vlierbloesemsiroop

  • 75 á 100 gr vlierbloesem, vers geplukt
  • 1 liter water
  • sap van 1 bio citroen
  • 500 gr ruwe rietsuiker (of andere suiker)

Benodigdheden

  • grote, glazen schaal met deksel
  • schoteltje (optioneel)
  • pan
  • zeef
  • stukje (kaas)doek (optioneel)
  • pollepel
  • garde
  • 1 á 2 glazen flessen met dop, brandschoon
  • metalen vultrechter of een glazen maatbeker
  • soep opscheplepel

Bereidingswijze vlierbloesemsiroop

Tip: Het is heel belangrijk dat alle benodigdheden, inclusief je werkblad en handen, brandschoon zijn voordat je aan de slag gaat. Inmaken staat of valt met een goede of minder goede hygiënische omstandigheden. Ook is het belangrijk dat de deksels goed passen en de potten vacuüm getrokken kunnen worden.

Dag 1:

Pluk de juiste hoeveelheid vlierbloesem. Doe dit bij voorkeur ‘s ochtends (vroeg). De bloesem is dan nog fris en fruitig. Je hebt alleen de bloemtuilen nodig. Het blad kun je beter aan de struik laten zitten. Dan beschadig je de vlier het minst. Mocht je in het najaar ook van de bessen sap willen maken, pluk dan niet alle bloesem.

Verwerk de bloemtuilen direct. Vul de glazen schaal met vers en schoon kraanwater. Schut de bloemen zachtjes zodat eventuele beestjes eraf vallen. Verwijder de meeste grote, groene steeltjes en stop de bloemen in het water. Kleine steeltjes zijn geen probleem, die kun je laten zitten. Je weekt de vlierbloesem in het water, zodat de smaak en geurstoffen loslaten. Verder gebruik je de bloemen niet.

Vul de schaal met bloemen. Ze moeten net onder water staan. Leg er een schoteltje op of plaats het deksel onderste boven (zie foto) zodat alle bloemen onder water blijven. Laat de schaal ongeveer 24 uur op een koele plek staan. (In de koelkast is niet nodig.)

Dag 2:

Steriliseer de flessen en doppen. Er zijn verschillende manieren. Ik doe het meestal als volgt: Zet een grote pan met voldoende water op de warmtebron en breng de inhoud aan de kook. Laat voorzichtig de fles(sen),deksel(s), soeplepel en de metalen vultrechter in het water zakken. Ik gebruik hiervoor een speciale weck- of glastang. Als je vaker wilt gaan inmaken dan kan ik je zo’n tang aanbevelen. Na 5 á 10 minuten zijn de benodigdheden gesteriliseerd. Ik laat de flessen in het kokende water liggen, tot ik ze nodig heb.

Vlierbloesemwater koken

Plaats een zeef boven de pan. Haal met een vork eerst de meeste bloemtuilen uit het vlierbloesemwater. Leg ze in de zeef en druk er zachtjes op zodat het meeste vocht eruit is. Verwijder de bloesem uit de zeef. Je heb ze niet meer nodig. Ik stop het groen restant in mijn compostbak. Giet nu het water door de zeef in de pan. Je zult zien dat er nog kleine deeltjes in het water zitten. Voor een heldere limonadesiroop kun je het water daarna eventueel ook nog door kaasdoek schenken.

Voeg de suiker en het sap van 1 bio citroen bij het vlierwater in de pan. Breng het mengsel zachtjes aan de kook, terwijl je met de garde roert. De suiker zal dan beter en sneller oplossen. Zet de hittebron, zodra het water kookt zacht en laat het mengsel nog 8 á 10 minuten zachtjes pruttelen.

Haal daarna de fles(sen, dop(pen), soeplepel en de trechter uit het water, droog de buitenkant af en zet ze op een doek. Let wel op! Zorg dat de ondergrond niet te koud is, anders kan het glas springen. Vul en sluit de fles(sen). Houd de fles enkele tellen ondersteboven, ze trekken dan vacuüm. Laat de vlierbloesemsiroop goed afkoelen.

Bewaar de gesloten fles(sen) vlierbloesemsiroop op een koele en donkere plek. Wanneer de fles eenmaal geopend is dan in de koelkast zetten.

IK ZEG PROEVEN MAAR!

 

©XBB Copyright Xandra bakt brood

P.S.: Ik vind het leuk wanneer je een foto van jouw ‘Vlierbloesemsiroop’ op social media met ons deelt, voorzien van de hashtag: #XBBROOD.

Geef een reactie: