Van eikeltjes maak je meel en koffie

Van eikeltjes maak je meel en koffie

Van eikeltjes maak je meel en koffie. Wist jij dat al? Zelf had ik er nooit bij stil gestaan. Ik acht altijd dat ze niet eetbaar waren. In juli las ik een bijzonder bericht over Jiske en Gerben uit Rossum. Zij hebben een plan bedacht om van de vele Twente eikels iets eetbaars te gaan maken. Ze wonnen er de prijsvraag ‘Brood & Spelen’ mee. Deze uitdaging werd  door de rijksoverheid opgezet met doel om meer werkgelegenheid op het platteland te creëren en zo de leefbaarheid te verbeteren.

‘Een eikenboom staat voor vruchtbaarheid en lang leven.’

Voor de winnaars is er een financiële bijdrage beschikbaar gesteld om het plan verder uit te werken. Ik ben benieuwd of we in de toekomst meer van het voorstel genaamd ‘Wat een eikels in Twente!’ zullen horen. Gelukkig hebben we hier aan de kust ook voldoende eikenbomen staan en het is herfst, dus er is niets dat mijn eigen test in de weg staat. Of toch wel?

Dat smaak naar meer

Van eikeltjes maak je meel en koffie

Dinsdag 9 oktober 2018

Van eikeltjes maak je meel en koffie

Zijn eikeltjes wel of niet eetbaar

Ja en nee! Huhh? Eikels bevatten tannine, een looizuur. Tannine zorgt voor een bittere smaak. Wanneer je daar grote hoeveelheden van binnen krijgt, schijnt dat niet zo gezond te zijn. Maar ik denk niet dat iemand dat snel zal overkomen, want dat bittertje is bijzonder onaangenaam. Het looizuur dien je eerst te verwijderen voordat je ze kunt eten. Dat ontgiften is best wel een gedoe, zoals ik zelf ondervond. Maar daar vertel ik je straks meer over.

‘Sommige Indianenstammen en Koreanen eten eikels. Daar is dat heel gewoon. Hier werd het voornamelijk tijdens de oorlog als vervanger voor koffie gebruikt. ‘

Welke eikels zijn geschikt

Er groeien verschillende soorten eiken in ons land. De meest voorkomende is de Zomereik (Quercus robur), maar de Amerikaanse eik (Quercus rubra) kom je ook wel eens tegen. De zomereik heeft lange, smalle eikels (zie foto’s). De Amerikaanse eiken geven stompere, bredere eikeltjes. Ook de hoedjes van de laatste soort zijn mooier en doen mij altijd aan alpino-petjes denken.

Het schijnt dat alle soorten eikels bruikbaar zijn, mits ze al bruin gekleurd zijn en zelf van de boom gevallen. Hoe groener de eikel, hoe onrijper, hoe meer looizuur. Veel mensen die zelf eikeltjeskoffie en -meel maken gebruiken het liefst de langwerpige vruchten van de zomereik.

Van eikeltjes maak je meel en koffie

Eikeltjeskoffie en –meel maken

Ik vertel je nu hoe ik zelf koffie en meel van de bruine eikeltjes heb gemaakt. Dat is een heel karwei, omdat je het looizuur echt goed dient te verwijderen. Maar goed laten we bij het begin beginnen.

Allereerst moet je in de herfst wat mooie, gave, bruine eikeltjes verzamelen. Kijk ze goed na of er geen kleine gaatjes in zitten, want dan huist er een beetje in. Laat die gewoon achter in het bos. Leg thuis de eikels in een schaal met water, ook degene die blijven drijven zijn niet geschikt. Was de goede exemplaren af en dep ze droog. Verwijder de schillen en leg de noten dan in een bakje kokend water. Je kunt de vliesjes dan beter verwijderen. Het werkt net zoals bij amandelen. Snijd de eikeltjes in stukken en maal ze dan grof in een foodprocessor.

Leg de stukjes noot enkele keren in een bak met kokend water, even roeren en dan weer afgieten. Doe dit een aantal keren. Net zolang totdat het water helder blijft. Je kunt eventueel een klein stukje proeven, dan weet je meteen hoe het met de bitterheid gesteld is.

Laat de stukjes goed uitlekken en droog ze in de oven of voedseldroger op maximaal 70 graden. Het drogen kan wel een paar uur duren. Het ligt ook aan de hoeveelheid en welk apparaat je gebruikt. Kies daarna een van de twee onderstaande mogelijkheden, ga voor meel of koffie.

Voor eikeltjesmeel

Pas wanneer de stukjes echt door-en-door droog zijn kun je ze in een koffiebonenmolentje of met een graanmolen tot meel vermalen. Je eikeltjes meel is nu gereed om mee te gaan bakken. Vervang een klein deel van bloem of meel in een recept door een gelijk deel eikeltjesmeel.

Voor eikeltjeskoffie

Het kan zijn dat je de droge stukjes nog iets kleiner moet malen. Gebruik hiervoor een koffiebonenmolentje of een vijzel.

Rooster de stukjes eikel in een droge koekenpan. Haal de pan van de hittebron, zodra ze donker bruin gekleurd zijn. Pas op dat ze niet te donker worden en verbranden. Laat ze op een bord afkoelen. Bewaar de koffie in een goed afgesloten pot of bakje.

Koffie zetten

Je zet eikeltjeskoffie zoals je thee zet.

Neem ongeveer 2 koffielepels geroosterde eikeltjes en doe dat in een theezeefje. Plaats het zeefje in een kopje en schenk er kokend water bij. Laat het geheel een paar minuten trekken. Verwijder het zeefje, voeg desgewenst wat melk en suiker, even roeren en genieten maar.

Van eikeltjes maak je meel en koffie

Conclusie; zijn eikeltjes bruikbaar

Zou ik dit experiment ooit nog een keer herhalen? Nee, dat denk ik niet. Ten eerste is eikeltjeskoffie is niet mijn ding (granenkoffie trouwens ook niet) en ten tweede zijn betere opties om meel van te maken. Ik vraag mij vooral af hoeveel tannine het meel uiteindelijk nog bevat. Hoe (on)gezond is het. Het was leuk om te doen, maar persoonlijk vind ik het veel te veel gedoe. Ik ben van plan om het zakje eikeltjesmeel binnenkort te verwerken in een brood recept, want ik wil ervaren hoe dat smaakt.

Wel ben ik nieuwsgierig naar het vervolg op het voorstel van Jiske en Gerben. Wellicht vinden zij de ultieme oplossing om het looizuur goed en makkelijk uit de eikels te halen. Het uitspoelen vraagt zoveel water, dat ik mij afvraag hoe ze dat willen regelen en wat ze vervolgens met het vervuilde water gaan doen? Hopelijk horen we in de toekomst meer van dit bijzondere project ‘Wat een eikels in Twente!’. Ik wens ze veel succes!

IK ZEG PROBEREN MAAR! (of niet natuurlijk)

 

©XBB Copyright Xandra Bakt Brood

P.S.: Het lijkt mij leuk wanneer je een foto van jouw ‘Van eikeltjes maak je meel en koffie’ op social media met ons deelt en je de foto tevens voorziet van de hashtag: #XBBROOD

Geef een reactie: